بر اساس مشاهده کارمندان تیتز اس اس (titrss)

مطلب قبلی

اسرار بلاغی استفهام در قرآن کریم

صفحه اصلی
مرور
شماره جاری
بر اساس شماره‌های نشریه
بر اساس نویسندگان
بر اساس موضوعات
نمایه نویسندگان
نمایه کلیدواژه ها
اطلاعات نشریه
درباره نشریه
اهداف و چشم انداز
اعضای هیات تحریریه
اصول اخلاقی انتشار مقاله
بانک ها و نمایه نامه ها
پیوندهای مفید
پرسش‌های متداول
فرایند پذیرش مقالات
اخبار و اعلانات
راهنمای نویسندگان
ارسال مقاله
داوران
تماس با ما

ورود به سامانه ▼
ورود به سامانه
ثبت نام در سامانه
ENGLISH
صفحه اصلی فهرست مقالات مشخصات مقاله
ذخیره رکوردها |نسخه قابل چاپ | توصیه به دوستان | ارجاع به این مقاله ارجاع به مقاله
|اشتراک گذاری اشتراک گذاری
ادب عرب
مقالات آماده انتشار
شماره جاری
شماره‌های پیشین نشریه
دوره دوره ۸ (۱۳۹۵)
دوره دوره ۷ (۱۳۹۴)
شماره شماره ۲
پاییز و زمستان ۱۳۹۴، صفحه ۱-۳۳۲
شماره شماره ۱
بهار و تابستان ۱۳۹۴، صفحه ۱-۳۷۸
دوره دوره ۶ (۱۳۹۳)
دوره دوره ۵ (۱۳۹۲)
دوره دوره ۴ (۱۳۹۱)
دوره دوره ۳ (۱۳۹۰)
دوره دوره ۱ (۱۳۸۸)
اسرار بلاغی استفهام در قرآن کریم
مقاله ۴، دوره ۷، شماره ۲، پاییز و زمستان ۱۳۹۴، صفحه ۶۱-۸۰ XML اصل مقاله (۱۰۰۳ K)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
نویسندگان
حسن رضایی هفتادر ۱؛ روح الله شهیدی۲؛ سیده راضیه توسل۳؛ زینب روستایی۴
۱دانشیار دانشگاه تهران
۲استادیار دانشگاه تهران
۳کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث
۴استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم
چکیده
بلاغت، به معنای مطابقت کلام با مقتضای حال مخاطب، هماره به عنوان یکی از جلوه­های اعجاز و هماورد ناپذیری قرآن، مطرح بوده است. علم معانی، در جهت شناخت دقیق ابعاد مختلف بلاغت کلام به صورت عام و کلام الهی به صورت خاص، پدید آمده است. این علم، کلام را به لحاظ افادۀ معانی ثانوی و تبعی، موضوع خود قرار داده و برای این هدف، انواع مختلف کلام، چه خبر و چه انشاء را بررسی می‌کند. در این میان، انشاء بر این اساس که آیا برای یافتن مطلوبی القا می‌شود یا نه، به انشای طلبی و غیر طلبی تقسیم می‌گردد. انشاءهای طلبی، به دلیل افادۀ معانی ثانوی، در علم معانی از اهمیت بالایی برخوردارند. استفهام یکی از اقسام پرکاربرد این انشاء است که در قرآن نیز فراوان یافت می‌شود و بررسی معانی ثانوی آن بی شک در آشکار نمودن بلاغت و اعجاز قرآن اثرگذار است. بررسی
مهم­ترین جمله­های استفهامی قرآن، روشن می‌سازد که تنها نوزده مورد از استفهام‌های قرآن در معنای حقیقی، یعنی طلب علم، به کار رفته و بیشتر آن‌ها در معانی مجازیی چون انکار ابطالی، انکار توبیخی، تقریر، نفی، تعجب، ترغیب و تسویه کاربرد داشته‌اند.
کلیدواژه ها
بلاغت؛ انشاء طلبی؛ استفهام؛ اغراض ثانوی؛ اعجاز قرآن
مراجع
قرآن مجید، ترجمه ناصر مکارم شیرازی
الآلوسی، سید محمود، روح الـمعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع الـمثانی، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق.
ابن عاشور، محمد طاهر، التحریر و التنویر، بی جا، موسسه التاریخ، بی تا.
ابن عطیه الأندلسی، عبد الـحق، الـمحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۲۲ق.
ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، قم، نشر أدب الـحوزه، ۱۳۶۳ش.
ابن هشام، عبدالله بن یوسف، مغنی اللبیب عن کتب الأعاریب، تحقیق: أبو عبدالله علی عاشور الـجنوبی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۲۱ق.
أبوحیان الأندلسی، محمد بن یوسف، البحر الـمحیط فی التفسیر، بیروت، دارالفکر، ۱۴۲۰ق.
أبو السعود، محمد بن محمد، تفسیر أبی السعود، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، بی تا.
البلاغی، مـحمد جواد، آلاء الرحـمن فی تفسیر القرآن، قم، مؤسسه البعثه، ۱۴۲۰هـ.
البیضاوی، عبدلله بن عمر، أنوار التنزیل وأسرار التأویل، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۱۸ق.
التفتازانی، سعد الدین، المطول، بی جا، دار الکوخ، ۱۳۸۷ش.
ــــــــــــــــــــــــــ ، مـختصر الـمعانی، قم، دار الذخائر، ۱۴۱۴ق.
الجرجانی، حسین بن حسن، جلاء الأذهان و جلاء الأحزان، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ش.
الجرجانی، علی بن محمد، معجم التعریفات، تحقیق: محمد صدیق منشاوی، القاهره، دار الفضیله، بی تا.
حسن، عباس، النحو الوافی مع ربطه بالاسالیب الرفیعه والـحیاه اللغویه الـمتجدده، تهران،
ناصر خسرو، ۱۳۶۷ش.
حسین، عبد القادر، فن البلاغه، بیروت، عالم الکتب، ۱۴۰۵ق.
الحسینی، سید جعفر، أسالیب الـمعانی فی القرآن، قم، موسسه بوستان کتاب، ۱۳۸۸ش.
الخطیب القزوینی، جلال‌الدین، الإیضاح فی علوم البلاغه الـمعانی و البیان و البدیع، بیروت، دارالکتب العلمیه، بی تا.
الدرویش، مـحیی الدین، إعراب القرآن و بیانه، دمشق، دار الإرشاد، ۱۴۱۵ق.
الرازی، فخرالدین، مفاتیح الغیب، دار احیاء التراث العربی، بیروت، ۱۴۲۰ق.
رجائی، محمد خلیل، معالم البلاغه در علم معانی و بیان و بدیع، شیراز، دانشگاه شیراز، ۱۳۷۹ش.
الزمـخشری، محمود بن عمر، الکشاف عن حقائق التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التأویل، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۰۷ق.
السیوطی، جلال‌الدین عبد الرحمن، الإتقان فی علوم القرآن، بیروت، دار الکتاب العربی، ۱۴۲۱ق.
شمیسا، سیروس، بیان و معانی، تهران، انتشارات فردوس، ۱۳۷۹ش.
صافی، محمود، الـجدول فی إعراب القرآن، بیروت، دار الرشید، ۱۴۱۸ق.
الطباطبایی، سید مـحمد حسین، الـمیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۷ق.
الطبرسی، فضل بن حسن، تفسیر جوامع الجامع، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ش.
ـــــــــــــــــــــ ، مجمع البیان لعلوم القرآن، تهران، انتشارات ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش.
العسکری، أبوهلال حسن بن عبدالله، الصناعتین، الکتابه و الشعر، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۹۸۹م.
قرشی، سید على اکبر، تفسیر أحسن الحدیث‏، تهران، بنیاد بعثت، ۱۳۷۷ش.
الـمدرس الأفغانی، مـحمد علی، الـمدرس الأفضل فیما یرمز ویشار إلیه فی الـمطول، قم، دار الکتاب الـجزائری، ۱۴۱۰ق.
مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیه، ۱۳۷۴ش.
المطعنی، عبدالعظیم ابراهیم، التفسیر البلاغی للإستفهام فی القرآن الکریم، القاهره، مکتبه وهبه، ۱۴۲۰ق.
نصیریان، یدالله، علوم بلاغت و اعجاز قرآن، قم، انتشارات سمت، ۱۳۸۶ش.
الواحدی، علی بن احمد، أسباب نزول القرآن، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۱ق.
هارون، عبدالسلام محمد، الأسالیب الأنشائیه فی النحو العربی، بیروت، دار الجیل، ۱۴۱۰ق.
الـهاشـمی، أحمد، جواهر البلاغه فی الـمعانی و البیان و البدیع، بیروت، الـمکتبه العصریه، ۱۹۹۹م.
یوسف، عبدالکریم محمود، أسلوب الاستفهام فی القرآن الکریم(غرضه- إعرابه)، دمشق، توزیع
مکتبه الغزالی، ۱۴۲۱ق.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: ۲,۶۱۸
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: ۹۹۵
صفحه اصلی | واژه نامه اختصاصی | اخبار و اعلانات | اهداف و چشم انداز | نقشه سایت
ابتدای صفحه ابتدای صفحه

Journal Management System. Designed by sinaweb.

تهیه شده توسط تیم تیتز اس اس (titrss)

منبع/resource

Related Posts