اقباله هیئتی- روزنامه بهار: سامانه حمل و نقل هوشمند مسافران درون شهری که با اپیلیکشن اسنپ در ایران معرفی شد و مورد استقبال شدید از سوی مسافران قرار گرفت، در مدت کوتاهی که از فعالیتش می‌گذرد درگیر حواشی زیادی بوده است؛ از اعتراض رقبا و تهدیدها به حذف تا برخی حواشی جنجالی از سوی رانندگان. به تازگی هم یک برنامه مسیریاب محبوب و الزام به حذفش از سوی اسنپ برای رانندگان،  جنجال و اعتراض‌های فراوانی را به همراه داشته است. اعتراض‌ها به عدم رعایت حریم شخصی از سوی اسنپ است. هر چند این کار با دستور قضایی انجام شد؛ اما این موضوع هم نمی‌تواند صدای اعتراض‌ها را خاموش کند؛ چرا که مشخص نیست اسنپ و یا هر مرجع دیگری که در این موضوع دخیل بوده تا چه حد به اطلاعات شخصی رانندگان دسترسی داشته و یا در چه مواقعی ممکن است ازآنها استفاده یا سوء‌استفاده کند، البته دراین مورد اسنپ هم توضیحاتی ارائه داده، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات هم در فضای مجازی به این موضوع پرداخته است؛ اما نکته اصلی این است که اطلاعات شخصی تا کجا مورد رصد قرار می‌گیرد و آیا این موضوع به لحاظ قانونی می‌تواند مورد پیگرد قرار گیرد یا خیر؟ !

پیام جنجال ساز
در تاریخ ۳۰ آبان ۱۳۹۶ کاربران اپلیکیشن تاکسی‌یاب اینترنتی اسنپِ با پیغامی از طرف این اپلیکیشن رو به رو شدند که به آنها اعلام می‌کرد در صورتی که اپلیکیشن ویز را از گوشی خود حذف نکنند دیگر قادر به استفاده از اسنپ نیستند. در واقع، اسنپ ابتدا بررسی می‌کند آیا روی گوشی راننده اپلیکیشن ویز نصب شده است یا خیر! ممنوعیت استفاده از اپلیکیشن مسیریاب ویز، با شگفتی کاربرانی مواجه شد که حریم خصوصی آنها به وسیله جاسوسی از تلفن‌های همراه توسط این اپلیکیشن تاکسی‌یاب اینترنتی نقض می‌شود.
اپلیکیشن ویز به طور گسترده و سراسری از سوی رانندگان تاکسی‌های اینترنتی استفاده می‌شود ولی از یک سال پیش فیلتر شد و از راننده‌ها خواسته شد به سراغ استفاده از دیگر اپلیکیشن‌های مسیریاب از جمله اپلیکیشن تازه معرفی شده ایرانی دال بروند.

صدور چنین پیغام و اخطاری؛ نیازمند انجام یک سری مقدمات و پیکربندی‌ها روی سرور برنامه است. همین‌طور باید چنین برنامه‌ای امکان دسترسی به اطلاعات سایر برنامه‌ها و یک سری دسترسی‌های سیستم‌عاملی را داشته باشد. طی سال‌های گذشته مسئولان همواره از کاربران خواسته‌اند که از اپلیکیشن‌ها وسرویس‌های اینترنتی داخلی استفاده کنند، اما اقدام اپلیکیشن اسنپ، نه تنها بار دیگر این بی‌اعتمادی را تشدید بلکه به کاربران ایرانی خاطر نشان می‌کند که چگونه اطلاعات شخصی آنها بر روی تلفن‌های همراهشان می‌تواند به راحتی با دستور قضایی و اطاعت شرکت‌ها مورد سوء‌استفاده قرارگیرد.

اسنپ از طریق دسترسی که سیستم عامل اندروید در اختیار توسعه دهندگان قرار می‌دهد،  امکان فهمیدن نصب بودن اپلیکیشن به‌خصوص را در اختیار دارد و می‌تواند متوجه شود که روی گوشی‌های رانندگانش اپلیکیشن ویز نصب است یا خیر  و در صورت نصب بودن امکان استفاده از اسنپ را به آن کاربر نمی‌دهد. جدا از اینکه باید در نظر بگیریم که مطمئنا اسنپ برای جلوگیری از توقیف شدن فعالیتش مجبور به این کار شده است اما این نقض حریم خصوصی باز هم در شبکه‌های اجتماعی انبوهی از انتقادات را به وجود آورده است. کاربران ایرانی اسنپ در شبکه اجتماعی توییتر با راه‌اندازی کمپینی برضد جاسوسی و نقض حریم خصوصی خود در اسنپ با هشتگ #حذف_اسنپ ، نسبت به جاسوسی از تلفن‌های همراه خود واکنش نشان دادند.
آماده‌سازی طولانی مدت
نکته دیگر این است که در این پیغام به صورت پیش‌فرض از واژه برنامه‌هایی استفاده شده است که نشان می‌دهد شاید در آینده برنامه‌های دیگری نیز روی گوشی راننده کاوش شده و نسبت به نصب‌شان هشدار داده شود. اکنون؛ همه کاربران و راننده‌های اینترنتی از خود سؤال می‌کنند که اپلیکیشن اسنپ اجازه چنین کاری را دارد؟ آیا بررسی این موضوع که روی گوشی راننده اسنپ؛ اپلیکیشن ویز نصب شده است یا خیر؛ یک نوع سرک کشیدن به حریم خصوصی افراد نیست؟ البته؛ این احتمال وجود دارد که رانندگان اسنپ در زمان استخدام پای فرمی را امضا کرده باشند که اجازه چنین کارهایی را به اپلیکیشن و شرکت اسنپ می‌دهد. در واقع خود رانندگان در این توافق‌نامه‌پذیرفته‌اند که اگر قوانین اسنپ را رعایت نکنند، امکان استفاده از اپلیکیشن این شرکت را نداشته باشند.

علت چیست؟
مسئولان و از جمله وزیر ارتباطات می‌گویند؛ اپلیکیشن ویز اصالتا اسرائیلی است و به علت جمع‌آوری اطلاعات از درگاه‌های مختلف برای امنیت ملی تهدید محسوب می‌شود. به نظر می‌رسد توسعه‌دهنده‌های اپلیکیشن اسنپ از مدت‌ها قبل درگیر چنین موضوعی بوده و برایش برنامه‌ریزی و کارهای آماده‌سازی زیرساختی و سروری را انجام دادند. احتمالا مقام‌های قضایی از مدت‌ها پیش به شرکت‌های کسب‌وکاری تاکسی اینترنتی درباره پیاده‌سازی سازوکار عدم استفاده از اپلیکیشن ویز دستورالعملی داده‌اند و به تازگی رسانه‌ای شده یا به راننده‌ها ابلاغ شده است.

توضیحات وزیر درباره ویز
وزیر ارتباطات که از روزهای ابتدایی شروع به کارش دید مثبتی بر روی مقوله استارتاپ‌ها داشته و باعث شده بعضی از افراد ایشان را به عنوان وزیر استارتاپ‌ها نام ببرند، دلایل مسدود شدن اپلیکیشن مسیریاب ویز را تشریح کرد. محمدجواد آذری جهرمی با انتشار توئیتی به ذکر چند نکته درباره  اپلیکیشن مسیریاب ویز پرداخت و گفت: حکم انسداد این برنامک (اپلیکیشن) یکسال پیش توسط یکی از قضات مشهد صادر شده و دلیلش هم سهامداران اسرائیلی آن هستند. نصب بیشتر این برنامک باعث افزایش ارزش این شرکت می‌شود و بر همین مبنا حکم قضایی صادر شده است. وی با بیان اینکه این برنامک در ایران دارای بیش از نیم میلیون کاربر بوده است، افزود: به‌رغم انسداد این برنامک در همان زمان، کاربران زیادی به خصوص رانندگان تاکسی‌های آنلاین با بهره‌گیری از فیلترشکن همچنان از این ابزار به دلیل قابلیت‌های به روز بهره می‌بردند. اخیرا سهام این شرکت توسط گوگل خریداری شده و ظاهرا بخشی از سهام آن همچنان در اختیار شرکت اسرائیلی است. به گفته وی، مجموع رانندگان تاکسی‌های آنلاین به بیست هزار کاربر بیشتر نمی‌رسد که در مقایسه با مجموع کاربران این برنامک سهم قابل توجهی ندارند. جهرمی تاکید کرد: با توجه به اینکه در قانون نقش مستقیم حمایت از تولید داخل بر عهده دستگاه قضایی نیست، بعید به نظر می‌رسد این دستور قضایی برای حمایت از اپ بومی باشد. نحوه اقدام شرکت‌های تاکسی آنلاین برای اعمال دستور قضایی جای بررسی دارد. وزیر ارتباطات خاطرنشان کرد: اگر بیندیشیم که رشد شرکت‌های اسرائیلی باعث رشد اقتصاد رژیمی خواهد شد که همواره علیه مردم ایران عمل کرده، از تحریم‌ها گرفته تا اقدامات‌تروریستی، طبیعتا در استفاده از این ابزار ملاحظات بیشتری خواهیم کرد.

ما ملزم به اجرای دستور هستیم
در این رابطه، مدیر ارشد فناوری یک تاکسی‌یاب اینترنتی با اشاره به مسدودسازی دسترسی به ویز برای تمامی سرویس‌های حمل‌ونقل اینترنتی، درباره نحوه دسترسی اپلیکیشن‌ها به اطلاعات کاربران گفت: ما صرفا در نسخه اندروید به رانندگان هشدار عدم استفاده هم‌زمان از ویز و اسنپ را دادیم، زیرا سیستم‌عامل اندروید برای در اختیار گذاشتن فهرست برنامه‌های موجود در گوشی نیاز به دسترسی خاصی ندارد، اما به هیچ عنوان به گالری و عکس‌های کاربران دسترسی نداریم. حسین مرادقلی در گفت‌وگو با ایسنا، گفت: حدود دو هفته پیش، دستور قضایی مسدودسازی ویز به ما ابلاغ شد و طبق آن ملزم شدیم به رانندگانی که ویز را روی گوشی‌شان نصب کرده‌اند اجازه استفاده از پلتفرم و اپلیکیشن اسنپ را ندهیم. دلیل مسدود شدن اپلیکیشن اسنپ برای رانندگان همین دستور دادگستری کل کشور بود. وی درباره پیشینه جنجال‌های مربوط به ویز توضیح داد: بحث عدم استفاه از ویز در ایران از حدود شش ماه پیش شروع شد. در همان زمان ویز فیلتر شد، اما پس از انتقال سرورهای این سیستم به سرور ابری گوگل عملا امکان فیلتر کردن آن وجود نداشت و به همین دلیل دستگاه قضایی چنین راه‌حلی را در پیش گرفت. ما جلسات متعددی با مقامات قضایی داشتیم و در این جلسات اعلام کردیم که این حرکت برای کاربران مشکلات جدی خواهد داشت و علاوه‌ بر این هیچ‌ جایگزین داخلی یا خارجی مناسبی برای ویز وجود ندارد.

سلب اعتماد
مرادقلی با بیان اینکه اسنپ ضابط و مجری قانون نیست و تنها یک پلتفرم هوشمند حمل‌ونقل در ایران است، اظهار کرد: ما در جلسات تاکید داشتیم که این موضوع نقض حریم خصوصی کاربران است و می‌تواند به سلب اعتماد آنها از اسنپ و سایر سرویس‌های هوشمند حمل‌ونقل منتهی شود. به طور کلی تاکید ما در سه محور بود: تاثیر این مسئله بر حمل‌ونقل شهری از نظر افزایش‌ترافیک، آلودگی و نبود جایگزین مناسب برای مسیریاب ویز و تاکید بر ماهیت اسنپ و عدم صلاحیت این سامانه در اجبار اشخاص ثالث به اجرای قانون. با وجود این، اسنپ تابع قوانین است و وقتی دستور قضایی ابلاغ می‌شود ما ملزم به اجرای آن هستیم. وی درباره عواقب واگذار کردن اجرای دستور منع استفاده از ویز توسط دادستانی به خود سرویس‌های حمل‌ونقل توضیح داد: پیش‌بینی می‌شد که این مسئله عواقبی برای کل اکوسیستم حمل‌ونقل هوشمند در پی خواهد داشت. البته قرار بود دستگاه محترم قضایی ابلاغیه خود را در خصوص مسدودسازی ویز به طور گسترده از طریق رسانه‌های جمعی اطلاع‌رسانی کند، اما این موضوع محقق نشد و در نتیجه افکار عمومی، اسنپ را به عنوان نهاد تصمیم‌گیرنده در نظر گرفت. وی درباره میزان استفاده کاربران از ویز اظهار کرد: جامعه آماری رانندگان اسنپ بخش کوچکی از کل جمعیت کاربران ویز را تشکیل می‌دهد. بنابراین ورود اسنپ در این موضوع و محدود کردن کاربران این سامانه تاثیر چندانی بر جامعه آماری استفاده‌کنندگان ویز نخواهد داشت.

به دستور مقام‌های قضایی
مرادقلی در پاسخ به اینکه آیا سایر سیستم‌های آنلاین حمل‌ونقل نیز موظف به مسدود کردن دسترسی به ویز شدند؟ گفت: اسنپ تنها سیستمی نبود که دستور مسدود کردن دسترسی به ویز را دریافت کرد و دستور مسدودسازی به هر سه شرکت اسنپ، تپ‌سی و کارپینو ابلاغ شد. با وجود این، به دستور مقام‌های قضایی، اسنپ به عنوان بزرگ‌ترین سامانه هوشمند حمل‌ونقل به دلیل داشتن بیشترین راننده و استفاده‌کننده از اپلیکیشن ویز ملزم به اجرای این دستور بود. وی با اشاره به اعتراضات شدیدی که درباره دسترسی اسنپ به اطلاعات تلفن هوشمند رانندگان در جریان اخطار برای حذف ویز شکل گرفت، توضیح داد: ما صرفا در نسخه اندروید این کار را انجام دادیم، زیرا سیستم‌عامل اندروید برای در اختیار گذاشتن فهرست برنامه‌های موجود در گوشی نیاز به دسترسی خاصی ندارد. می‌توان برای مسدودسازی از اینAPI استفاده کرد. وی در پاسخ به اینکه آیا دسترسی رانندگان و مسافرانی که از ویز استفاده می‌کردند به اپلیکیشن خود مسدود شده است، گفت: صرفا برای رانندگان مسدود شده است. البته در ابتدا دستور این بود که اسنپ دسترسی به ویز را برای رانندگان و مسافران غیرفعال کند. پس از پیگیری‌های فراوان و پافشاری بر الزام رعایت حقوق کاربران، در آخر دستوری ابلاغ شد که در آن موظف شدیم فقط دسترسی رانندگان را به ویز مسدود کنیم.

راهکارهای دیگر
مرادقلی با بیان اینکه راهکار دیگری برای منع استفاه از ویز وجود داشت، توضیح داد: پیشنهاد ما این بود که دسترسی اتصال اپلیکیشن‌مان را به ویز قطع کنیم. یک استاندارد شناخته‌شده‌ برای مسیریابی وجود دارد که همه مسیریاب‌های شناخته‌شده از آن تبعیت می‌کنند. زمانی که راننده گزینه مسیریابی را انتخاب می‌کند فهرستی از اپلیکیشن‌های مسیریاب نصب‌شده‌ روی گوشی‌اش به او نمایش داده می‌شود. وی ادامه داد: پیشنهاد ما این بود که ویز را از این فهرست حذف کنیم و مسیر فقط روی گوگل‌مپس باز شود. اما تاکید شد که باید رانندگان را ملزم کنیم در صورت نصب ویز در گوشی‌شان، ابتدا آن را حذف و بعد از اسنپ استفاده کنند. برای ما مشخص شده بود که اجرای هر راهکاری غیر از آنچه دستور داده شده بود اسنپ را با تهدید جدی روبه‌رو می‌کند. اسنپ به عنوان جامعه‌ای که بالغ بر ۲۰۰ هزار راننده از راه آن ارتزاق می‌کنند باید همه جوانب را در نظر می‌گرفت و سنجیده عمل می‌کرد.

و راه‌حل سریع برخی  رانندگان!
نکته جالب اینکه در روزهای اخیر، بسیاری از رانندگان اسنپ، برای استفاده از ویز، و گریز از محدودیت ایجاد شده، عملا با دو گوشی به فعالیت خود ادامه می‌دهند. یک گوشی برای اپلیکشن اسنپ و یک گوشی برای اپلیکیشن ویز! ضمن اینکه رانندگانی که دارای گوشی‌های اپل (آیفون) هستند، اصولا با همان گوشی همزمان از دو برنامه استفاده می‌کنند زیرا در سیستم عامل گوشی‌های آمریکایی آیفون، این امکان (شناسایی برنامه‌های نصب شده) وجود ندارد.

Related Posts
  • ابهامات نامه حمایتی “اتاق” از پیشنهاد کرباسیان؛ تسویه با اسناد خزانه روشی ناعادلانه است
  • سرگردانی مردم در فرودگاه مهرآباد به دلیل نابسامانی پروازهای کاسپین
  • پروازهای ایرلاین های ایرانی به فرودگاه نجف لغو شد
  • حامیان برتر تولید ملی در حوزه ICT معرفی شدند
  • عراق در مرز با ایران میادین جدید نفت و گاز اکتشاف می‌کند
  • تلویزیون تبلیغات پذیرترین رسانه کشور+جزییات هزینه تبلیغات ۱۰برند
  • دستور توقف برندینگ جایگاههای سوخت صادر شد + سند
  • تمدید توافق کاهش تولید اوپک چه میزان نفت شیل روانه بازار می‌کند؟
  • ورود نمایندگان مجلس به بی‌سامانی قاچاق قانونی کالا
  • تورم آبان ماه ۹.۹ درصد شد
  • ۱۳هزار میلیارد تومان چک در مهرماه برگشت خورد
  • واقعیت ناخوشایند برای سازندگان مسکن
  • “هیترهای برقی” معضل جدید برق‌رسانی به مناطق زلزله زده
  • فقیر و غنی نباید نان را به یک قیمت بخرند
  • بهبود روابط بانکی کشور با تهیه سند ملی ارزیابی ریسک طی چند ماه آینده
  • فروش ۷.۹ میلیارد دلاری فروشگاه‌های آنلاین آمریکایی در جمعه سیاه
  • کانکس نیاز اصلی امروز کرمانشاه
  • شرکت ریلی رجا:پول ندهید قطارهای حومه‌ای متوقف می‌شود
  • ژاپن مدال‌های المپیک ۲۰۲۰ را از زباله می‌سازد
  • شاخص بورس از نیمه ارتفاع ۹۰ هزار واحد هم گذشت
  • نقش غیرقابل انکار صندوق‌های سرمایه‌گذاری در کنترل نقدینگی
  • پیش فروش کوییک به تعویق افتاد؛ سایپا عذرخواهی کرد
  • افزایش قیمت کالاهای اساسی زندگی افراد کم درآمد را مختل می‌کند
  • مردم عرضه روغن موتورهای تقلبی و فاقد شناسه را اطلاع دهند
  • خسارت ۲۰۲ میلیارد دلاری اقتصاد آمریکا از طوفان های سال ۲۰۱۷
  • اولین محصول سایپا سیتروئن رونمایی شد + عکس
  • ۱۸۰۰ تعاونی مرغداری گوشتی در کشور غیرفعال است
  • بیشترین حجم و ارزش معاملات بورس در اختیار فلزات اساسی
  • جزئیات سرمایه‌گذاری خارجی در مناطق آزاد مشخص شد
  • فهرست ۶۹۰ قلم کالا برای حمایت از تولید داخل به دولت رفت
  • ذغال سنگ ایران نقشه راه ندارد
  • موسسه قرض الحسنه خاتم‌الانبیاء مجوز بانک مرکزی ندارد
  • دومین دوره نوبل جهان اسلام دوازدهم آذرماه برگزار می‌شود
  • کاهش ۹۲ درصدی بارشها در استان تهران طی آبان امسال
  • قیمت عمده فروشی ۵۵ قلم میوه و سبزی در تهران + جدول
  • ورود سامانه جدید بارشی از روز سه شنبه به کشور
  • توصیه‌های امنیتی برای توزیع‌کنندگان برنامه‌های کاربردی موبایلی
  • جزئیات افزایش ۵۰ درصدی سهمیه سوخت خودروهای دیزلی
  • کشف ۱ کیلو تریاک از دور کمر مسافر
  • اینترنت اجباری مخابرات به پایان خط رسید
  • عملکرد دستگاه‌های خدمات‌رسان مسکن مهر ضعیف است
  • ۴ هزار میلیارد ریال سود به سرمایه‌گذاران بورسی پرداخت می‌شود
  • گرانی ۳۲درصدی قیمت نان با کمک وزن چانه؛ تخلفی که عقیم ماند
  • دستیابی تعاونی‌ها به خدمات حقوقی و قضایی تسهیل شد
  • نشست ۲ وزیر برای حل مشکل مالیاتى تعاونی‌ها
  • حراج سکه یعنی پرداخت یارانه به پولدارها
  • انتشار خبر جعلی ورشکستگی بانک‌ها
  • رنو مگان ۲۰۱۸ وارد ایران شد
  • فریب مشتریان با حراج جمعه سیاه!
  • نانوایی‌ها تخلف کردند؟
  • واریز اولین مرحله سود سهام عدالت به‌زودی
  • کلیپ/ تولید ملی، از یک نگاه خوب
  • «اقتصاد ایران و شفافیت»| حقوق‌های تاپ‌ کنگره آمریکا
  • زنگ خطر برای تولیدکنندگان سنتی گاز به صدا درآمد
  • مخاطرات تامین مالی خارجیِ بدون تدبیر برای اقتصاد کشور
  • بازار مسکن در مناطق جنوبی پایتخت
  • قیمت ارز و سکه امروز در بازار
  • بازار کدام خودروها داغ است؟
  • افزایش قیمت نان فعلا متوقف شد
  • مجلس، مشکل سهامداران عدالت را مضاعف نکند!
  • ۴۰درصد شاغلین بیشتر از استاندارد کار می‌کنند
  • مشکل بزرگ آیفون ۱۰ و کلافگی کاربران
  • از امروز نان را به نرخ روز بخورید!
  • چه‌کسی مسوول گوشی‌ سرقتی است؟
  • کاهش وزن چانه نان هیچ توجیهی ندارد
  • نرخ سود بانکی را افزایش دهید
  • عرضه بسته‌های۲۰ تایی سکه در بانک کارگشایی
  • قفل”البرز ایرانیان” شکست
  • قیمت نفت به ۶۳ دلار رسید
  • وعده به سپرده‌‌گذاران وحدت و افضل‌توس
  • قیمت نان ۳۲ % افزایش یافت نه ۱۵‌درصد
  • حداکثر جریمه گران‌فروشی۲۲۰هزارتومان
  • آهنگ رشد اقتصادهای توسعه یافته آهسته شد
  • آخرین آمار فعالیت کاربران ایرانی در تلگرام
  • جدیدترین قیمت خودروهای داخلی
  • دلار زیر بار واقعیت می‌رود؟
  • افزایش معکوس نان سنگگ از ۱۵۰۰ تومان به ۹۲۰ تومان!؟
  • از کاهش ارزش پول ملی نترسیم
  • سیف: بانکها به نرخ‌ سود سپرده پایبندند
  • مستضعف نوازی با چاشنی مرگ!
  • خطر بیخ گوش اقتصاد ایران
  • حباب قیمت سکه از کجا آب می‌خورد؟
  • ماجرای نرخ نان در سفره خانوارهای ایرانی
  • نرخ ارز و طلا در آخرین روز آبان ۹۶
  • قیمت نان از فردا افزایش می‌یابد
  • بی توجهی به تبعات افزایش قیمت نان
  • دولت متوجه تبعات افزایش نرخ نان نیست
  • وام ۱۱۰ میلیونی مسکن ۱۷ میلیون تومان آب می‌خورد
  • افزایش قابل ملاحظه قیمت سکه
  • سامسونگ، گلکسی تب A‌ را عرضه کرد
  • آیفون X تقلبی ارزان‌قیمت وارد ایران شد
  • روزهای خوش بخش‌خصوصی در آب‌های ایران
  • هزینه تعمیر آیفون۱۰ بسیار بالاست
  • آیا هواپیماهای ایران را به دیگری فروختند؟
  • وفور عسل‌های قاچاق در بازار
  • مسکن مهر پروژه ای «پوپولیستی» بود
  • روند معکوس تولیدخودروهای چینی در ایران
  • شرط پرداخت وام‌های ویژه به زلزله‌زدگان
  • تخته گاز سکه و دلار در بازار
  • مردم منتظر برخورد با متخلفان مسکن‌مهر